Open Access

Wolfgang E. J. Weber

• Das Streben nach höchster positiver Emotionalität, also nach dem Glück, zählt zu den wichtigsten anthropologisch angelegten, je nach den historisch-sozialen Umständen unterschiedlich ausgeprägten und praktisch wirksamen Motiven menschlichen Verhaltens. Entsprechend bildet es auch ein wichtiges Objekt kulturhistorischer Forschung. Aktuell sind jedoch vor allem anderweitige Disziplinen mit der Analyse der Voraussetzungen, Erscheinungsformen und nicht zuletzt Optimierungsmöglichkeiten des Glücks befasst: Kultursoziologie, Philosophie, Psychologie, Medizin und Ökonomie. Deren Ergebnisse entbehren indessen vielfach historischer Vertiefung. Der vorliegende Essay versucht. diesem Manko abzuhelfen. Er zeichnet holzschnittartig die Entwicklung epochal typischer Glücksbestrebungen und Glückspraktiken nach und verdeutlicht, dass der Verlust jenseitiger und sonstiger höherer Glücksperspektiven zugunsten diesseitiger Glücksökonomisierung in eine Lage geführt hat, aus der nur noch eine totaleDas Streben nach höchster positiver Emotionalität, also nach dem Glück, zählt zu den wichtigsten anthropologisch angelegten, je nach den historisch-sozialen Umständen unterschiedlich ausgeprägten und praktisch wirksamen Motiven menschlichen Verhaltens. Entsprechend bildet es auch ein wichtiges Objekt kulturhistorischer Forschung. Aktuell sind jedoch vor allem anderweitige Disziplinen mit der Analyse der Voraussetzungen, Erscheinungsformen und nicht zuletzt Optimierungsmöglichkeiten des Glücks befasst: Kultursoziologie, Philosophie, Psychologie, Medizin und Ökonomie. Deren Ergebnisse entbehren indessen vielfach historischer Vertiefung. Der vorliegende Essay versucht. diesem Manko abzuhelfen. Er zeichnet holzschnittartig die Entwicklung epochal typischer Glücksbestrebungen und Glückspraktiken nach und verdeutlicht, dass der Verlust jenseitiger und sonstiger höherer Glücksperspektiven zugunsten diesseitiger Glücksökonomisierung in eine Lage geführt hat, aus der nur noch eine totale Umprogrammierung zum Glücksmenschen zu führen scheint.…
• Dążenie do najwyższego poziomu pozytywnej emocjonalności, czyli szczęścia, jest jednym z najważniejszych antropologicznych motywów ludzkiego zachowania, które zmienia się w zależności od historycznych i społecznych okoliczności oraz praktyki. W związku z tym stanowi istotny przedmiot badań kulturowo-historycznych. Jednak obecnie analiza warunków wstępnych, przejawów i – co nie mniej istotne – możliwości optymalizacji szczęścia jest przede wszystkim domeną innych dyscyplin: socjologii kultury, filozofii, psychologii, medycyny, a także ekonomii. Jednak wynikom tych badań często brakuje historycznej głębi. Niniejszy esej stara się zaradzić temu niedostatkowi. Śledzi rozwój typowych dążeń do szczęścia i praktyk szczęścia na przestrzeni epok, ukazując, że utrata perspektyw szczęścia związanych z zaświatami oraz innymi wyższymi wartościami na rzecz ekonomizacji szczęścia w wymiarze doczesnym doprowadziła do sytuacji, w której jedynie całkowite „przeprogramowanie” człowieka wydaje sięDążenie do najwyższego poziomu pozytywnej emocjonalności, czyli szczęścia, jest jednym z najważniejszych antropologicznych motywów ludzkiego zachowania, które zmienia się w zależności od historycznych i społecznych okoliczności oraz praktyki. W związku z tym stanowi istotny przedmiot badań kulturowo-historycznych. Jednak obecnie analiza warunków wstępnych, przejawów i – co nie mniej istotne – możliwości optymalizacji szczęścia jest przede wszystkim domeną innych dyscyplin: socjologii kultury, filozofii, psychologii, medycyny, a także ekonomii. Jednak wynikom tych badań często brakuje historycznej głębi. Niniejszy esej stara się zaradzić temu niedostatkowi. Śledzi rozwój typowych dążeń do szczęścia i praktyk szczęścia na przestrzeni epok, ukazując, że utrata perspektyw szczęścia związanych z zaświatami oraz innymi wyższymi wartościami na rzecz ekonomizacji szczęścia w wymiarze doczesnym doprowadziła do sytuacji, w której jedynie całkowite „przeprogramowanie” człowieka wydaje się prowadzić do szczęścia.…